0. Giới thiệu vấn đề
Khi luyện tập các câu hỏi phần Verbal của bài thi GMAT, đặc biệt với phần Critical Reasoning, khá nhiều bạn có chia sẻ với mình về vấn đề lọc được khá nhanh các đáp án không liên quan tới đề bài, nhưng phân vân khá lâu giữa 2 hoặc 3 đáp án còn lại, và tỉ lệ chọn đúng cũng khá 50/50, thậm chí nhiều khi bị thiên về chọn đáp án sai nhiều hơn. Thêm vào đó, không giống như phần Quantitative với các phép tính cộng trừ nhân chia rõ ràng, logic của phần Verbal khá mơ hồ, làm thí sinh dễ bị bối rối trong nhận diện đáp án đúng sai và thấy khó áp dụng kinh nghiệm từ câu này sang câu khác.
Trước hết, các bạn có thể tự trấn an rằng việc bị phân vân giữa 2 hoặc 3 đáp án trong câu hỏi Verbal là một vấn đề bình thường, phổ biến. Khi gặp vấn đề này, không có nghĩa là bạn đang bị tư duy không ổn hay có hạn chế gì về đọc hiểu, mà đơn giản bài thi cố tình thiết kế như thế để thách thức thí sinh, đặt thí sinh vào các tình huống không thoải mái. Đồng thời, cũng vì đây là 1 thách thức chính của bài thi, nên chúng ta không nên kì vọng có một “super tip” nào có thể giải quyết nhanh chóng vấn đề này, nếu có thì bài thi đã không “có giá” như thế. Tuy không có một công thức vạn năng xử lý được mọi tình huống, nhưng trong bài viết này, mình sẽ gợi ý một số điểm các bạn có thể lưu ý để xử lý các tình huống được hiệu quả, chính xác, nhanh chóng hơn
Để minh hoạ cho các ý tưởng dưới đây, chúng ta sẽ sử dụng ví dụ sau. Các bạn có thể dành 2 – 3 phút để thử đọc lập luận này và chọn đáp án.
Các bạn có thể ấn vào đây để xem đáp án (giải thích chi tiết ở phía dưới)
B. Because of their high weight, emergency vehicles such as fire trucks and ambulances must slow almost to a stop at speed humps.
Với lập luận này, đầu tiên chúng ta xác định lại cấu trúc.
- Background: Cảnh sát không giải quyết được việc vượt quá tốc độ cho phép ở Ardane. Ở các thị trấn lân cận, gờ giảm tốc (speed hump) giúp giảm tốc độ trên đường phố.
- Plan: Lắp các gờ giảm tốc ở Ardane
- Goal: Giảm tốc độ giao thông và qua đó tăng độ an toàn của khu dân cư
- Conclusion: Plan sẽ giúp đạt được Goal trên
Câu hỏi này yêu cầu chọn đáp án làm yếu lập luận, tức là cho thấy Plan chưa chắc đã giúp đạt được Goal. Theo kinh nghiệm của mình, với câu hỏi này, thường mọi người sẽ đều loại được đáp án A (làm mạnh lập luận) và đáp án E (vì việc người đi xe đạp thích gì thì không liên quan tới đánh giá hiệu quả thực tế của Plan). Các đáp án B, C, D sẽ thường được cân nhắc, và ở các phần phía dưới, mình sẽ phân tích kỹ 3 đáp án này.
1. Tránh loại 1 đáp án chỉ vì chứa thông tin “mới”
Một lỗi sai khá phổ biến là khi đánh giá các đáp án, nhiều khi chúng ta loại 1 đáp án là do nó chứa thông tin không được nhắc tới trong bài. Nhưng phần thi Critical Reasoning này rất thường xuyên viết đáp án đúng có vẻ không liên quan lắm, còn đáp án sai lại tạo cảm giác rất khớp với lập luận. Vì thế, việc loại 1 đáp án chỉ vì nó chứa thông tin mới nhiều khi sẽ không hiệu quả, thậm chí thành ra loại luôn đáp án đúng trong lần đọc đáp án đầu tiên.
Chìa khoá để loại luôn hay cân nhắc tiếp 1 đáp án nằm ở Scope – Phạm vi mà lập luận xét tới, tức là nếu thông tin mới trong 1 đáp án có liên kết trực tiếp tới Scope thì vẫn tính là có liên quan. Ví dụ trong câu hỏi ví dụ trên, đáp án đúng (câu B) nói là “Do khối lượng lớn, những phương tiện khẩn cấp như xe cứu hoả hay cứu thương phải chậm lại tới mức như dừng hẳn trước 1 gờ giảm tốc”. Khi đọc qua thì thấy có vẻ không liên quan, tại tự dưng lại nói tới khối lượng xe và xe cứu hoả, cứu thương, những thứ đề bài không nhắc tới, nhưng khi xét Scope của lập luận là “tăng sự an toàn cho khu dân cư” thì rõ ràng xe cứu hoả, cứu thương lại thành liên quan, vì đó là những phương tiện ảnh hưởng tới sự an toàn trong những tình huống nhất định (có cháy, có tai nạn cần cấp cứu …)
Ngược lại, đáp án C có tất cả các từ trong đề bài (residental, speed limit, nearby towns, install) nên tạo cảm giác rất thân quen, dễ chịu khi đọc. Nhưng khi đọc kỹ ta thấy câu này đang so sánh giữa tốc độ cho phép ở Ardane với tốc độ cho phép ở các khu lân cận, như vậy không liên quan tới đánh giá tác động của gờ giảm tốc ở Ardane.
2. Tránh overthinking
Khi cân nhắc giữa các đáp án, nhiều khi đọc đi đọc lại 1 đáp án, chúng ta có thể bị nghĩ quá mức (overthinking) và tự hợp lý hoá đáp án, tự thêm các tình huống, giả định vào và thấy đáp án cũng đôi phần hợp lý theo yêu cầu của đề bài. Cách xử lý cho vấn đề này là cố gắng đọc thật “literal” sát với từ ngữ của đề bài và đáp án đã có, không tự điền thêm thông tin theo phán đoán, hiểu biết của bản thân vào. Thêm vào đó, luôn nhớ rằng đáp án đúng trong các câu Critical Reasoning sẽ luôn có liên kết logic trực tiếp từ đáp án đó tới các thông tin trong lập luận, không cần thêm giả định đặc biệt nào.
Ví dụ trong câu hỏi trên, đáp án D nói là “Những người đi motor mà không quen thuộc với đường xá ở Ardane sẽ có thể không biết về các gờ giảm tốc trừ khi được cảnh báo bởi các biển hiệu và painted indicators”. Câu này có thể làm các bạn lăn tăn, vì đây là 1 tình huống cho thấy những người đi motor có thể bị gặp nguy hiểm từ các gờ giảm tốc do đi qua mà bị bất ngờ, nhưng vấn đề của câu này nằm ở đoạn “trừ khi họ được cảnh báo”. Đoạn này làm câu D không liên quan trực tiếp tới tình huống của lập luận, vì việc lắp đặt các gờ giảm tốc không có liên kết logic trực tiếp nào tới việc lắp thêm các biển cảnh báo (có thể có hoặc không).
Ngược lại, câu B cho thấy 1 tác động trực tiếp của gờ giảm tốc tới sự an toàn của khu này: Do gờ giảm tốc làm chậm tốc độ của các xe cứu hoả, cứu thương nên khi có đám cháy hay tai nạn cần cấp cứu xảy ra thì gờ giảm tốc sẽ làm xe cứu hoả, cứu thương tới nơi chậm hơn, qua đó làm giảm sự an toàn của khu này.
3. Lưu ý chung
– Tất cả các đánh giá trên đều sẽ khó thực hiện với điều kiện thời gian rất gấp gáp, vì thế các bạn rất cần luyện tập nhiều câu hỏi ở nhà dưới áp lực thời gian. Sau mỗi lần làm bài, việc review lại các đáp án (cả đáp án đúng và đáp án sai) là rất quan trọng, đặc biệt với các câu bạn làm sai.
– Thách thức khi đọc hiểu các lập luận và đánh giá các đáp án thường là tổ hợp của cả vấn đề ngôn ngữ lẫn vấn đề logic. Khi review lại các câu hỏi, hãy chắc chắn mình hiểu về ngôn ngữ (cấu trúc câu, ý nghĩa đáp án …) trước, rồi hãy xét tới khía cạnh logic
– Dù chuẩn bị kỹ thế nào, gần như chắc chắn trong lúc thi thật, các bạn sẽ gặp những câu mình không thể tự tin 100% về đáp án được, mà đồng thời lại không thể “đắm đuối” lâu quá ở 1 câu được. Lời khuyên tổng quát là loại những câu không liên quan tới lập luận trước, rồi trong các đáp án còn lại, nếu phân vân giữa 1 đáp án chưa chắc đúng sai và 1 đáp án nào đọc không hiểu thì hãy chọn đáp án đọc không hiểu. Sau đó, bạn đánh dấu câu đó lại, qua làm câu tiếp theo, nếu sau này làm hết đề mà vẫn còn thời gian thì quay lại đánh giá lại sau.
Chúc các bạn học tốt. Nếu bạn vẫn gặp khó khăn, mình rất chào đón bạn gửi một số câu hỏi với những thắc mắc cụ thể của bạn để mình có thể hỗ trợ chi tiết hơn nhé.
